Gömeç ve çevresi, XVI. Yüzyılda Karasi sancağının bir parçasını oluşturuyordu Bu bölge, Xlll. yüzyılın sonlarına doğru, Anadolu Selçuklu Devleti’nin çöküş sürecinde geniş ölçüde bir Türk nüfusunun akınına sahne oldu. Soyları Emir Danişmend Gazi’ye kadar uzanan Kalem Bey ile oğlu Karasi, Balıkesir’i merkez yaparak burada Karasi beyliğinin temellerini attılar.’ XIV. yüzyıl başlarında Anadolu’daki bütün beyliklerin kentlerini kasabalarını gezen ve bize bu ülkenin siyasal, sosyal ve ekonomik durumu konusunda oldukça zengin bilgi veren lbn Battuta, Balıkesir’in Karasi tarafından kurulduğunu ve oğlu Demirhan tarafından oraya epeyce halk yerleştirildiğini yazmaktadır. Enveri’nin verdiği bilgilerden anlaşıldığına göre Karasioğulları denizcilikte donanma çıkaracak kadar başarı göstermişlerdir.
Gömeç yerleşim merkezinin 3km.kuzeybatısında,Edremit körfezi'nin Antarak Burnu ile Karatepe Burnu arasında kalan koyun arasında kalan koyun kıyısında,deniz tarafından yükselerek güneye ve güneydoğuya doğru alçalan ve Kızçiftliği olarak biline tepe,Prof.Dr. Engin BEKSAÇ ve ekibi tarafından 1997 yılında yapılan yüzey araştırması sırasında tespit edilerek Bakanlığa rapor edilmiş,bunun neticesinde Balıkesir Arkeoloji Müzesi çalışması sonucu,höyük yerleşimi olarak tescile önerilmiştir.
Bursa, Mudanya, Ezine, Bayramiç,Evciler üzerinden Edremit ‘e ve Edremit, Gömeç üzerinden Bergama’ya Yolculuk
Çarşamba; Narlı’dan saat 1O.15’te ayrıldık. Bu kadar oyalanmamızın nedeni yağmurun dineceği umuduydu. Seçtiğimiz yol topraktı ve yağmur nedeniyle çamur olmuştu. Köyün güneyindeki muhteşem güzellikteki vadiden geçiyorduk. Burada gün boyunca ilerledik.
II Meşrutiyet’in ilan edildiği yıl (1908) Gömeç Nahiyesinde 5091 kişi yaşamakta idi. Bunların 2166 sı erkek 2010 u kadın olmak üzere 4176 si İslam ,485 i erkek 404 ü kadın olmak üzere 889 u Rumve 16 sı erkek 10 kadın olmak üzere 26 sı Ermeni’ydi. Küçük Asyalı Mülteciler Komisyonu’na göre, göçten önce Gömeç’teki 200 hanede 1200, Yayaköy’deki 100 hanede ise, 800 Rum bulunmaktaydı.Başka bir Yunanca kaynağa göre ise, 1914 tenkilinde Gömeç’ten 1067, Yayaköy’den 242 Rum uzaklaştırılmıştı.
İzmir-Çanakkale karayolu üzerinde yer alan Gömeç, Balıkesir’e bağlı küçük bir ilçedir. Tarihine ilişkin yeterli belge bulunmamasına karşılık, günümüze ulaşabilmiş çeşitli yapılar, kentin gelişimi hakkında ciddi ipuçları sunmaktadır. 1324/1908-9 ve 1325/1909-10 tarihli Hüdavendigar Vilayeti Salnamelerine göre, Gömeç’te 1 cami, 1 medrese, 1 sıbyan mektebi ve 3 han vardı.
Ayvalık-Burhaniye karayolu üzerinde ve Balıkesir ili sınırları içinde kalan Gömeç ilçesinde, bugün üç ayrı mezarlık bulunmaktadır. Bu mezarlıkların üçü de, birbirlerinden yaklaşık beşyüz metre uzaklıkta, Ayvalık yönünden Gömeç’e girerken karayolunun hemen solun da yer almaktadır, İlk ikisi bugün oldukça harap, bakımsız ve kendi kaderine terkedilmiş durumdadır . Diğeri ise günümüzde gömüye açık olması nedeniyle ilk ikisine göre daha bakımlı ve düzenlidir . Bu üç mezarlık dışında Yaya Mahallesi Camisinin haziresinde de 18-19. yüzyıllara tarihlenen 20’ye yakın mezar taşı vardır.
TARİHİ 
